De geschiedenis van Exota
Het limonadegazeusemerk Exota dateert uit 1923. In de jaren vijftig en zestig slaagde Van Tuijn's Limonadefabrieken en Distilleerderijen N.V. gevestigd in Dongen (Noord-Brabant) erin om met Exota marktleider te worden in het segment van de limonadegazeuses. Vanaf 1948 werden alle smaken Exota-limonadegazeuse gebotteld in beugelflessen van 75 cl.In 1960 werd de beugelfles met opschriften in glasreliëf vervangen door een beugelfles met ingebrand email etiket. Vanaf 1967 was Exota tevens leverbaar - als eerste in Nederland - in eenmalige statiegeldloze flesjes van 25 cl. In 1967 werd ook de oude beugelfles vervangen door een moderne 75 cl fles met schroefdop.
In januari 1971 beweerde VARA-ombudsman Marcel van Dam dat laatstgenoemde fles ontploffingsgevaarlijk was, hetgeen hij onderstreepte door het uitzenden van een suggestief filmpje. De verkoop van Exota stortte in en Van Tuijn’s Limonadefabrieken en Distilleerderijen verkeerden plotseling aan de rand van een faillissement. Nog in datzelfde jaar oordeelde de rechter dat de VARA en Van Dam onrechtmatig hadden gehandeld. De VARA moest een rectificatie uitzenden en werd veroordeeld tot een nader te bepalen schadevergoeding.
Door onenigheid over de hoogte van deze schadevergoeding alsmede door onenigheid over de vraag wie nu precies recht had op schadevergoeding (de familie Van Tuijn of zakenman J.K. Leutscher die het nagenoeg failliete bedrijf in 1972 in de schoot geworpen kreeg en een jaar later weer doorverkocht) verzandde de ‘Exota-affaire’ vervolgens in jarenlang juridisch getouwtrek.
In december1996 (!) werd de hoogte van de schadevergoeding door de rechter vastgesteld op NLG 2,2 miljoen. Met de wettelijke rente over ruim een kwart eeuw daarbij opgeteld, kwam het bedrag dat de VARA moest betalen uit op NLG 7,7 miljoen.
In juni 1998 werd door de Hoge Raad bevestigd dat deze schadevergoeding toekwam aan de familie Van Tuijn en dat de claim van de inmiddels overleden Leutscher iedere rechtsgrond miste.
Hoewel al tientallen jaren geen druppel Exota limonadegazeuse meer wordt gemaakt heeft het merk vooral onder oudere consumenten een vertrouwde klank behouden.
Terug naar alle artikelen