Wie was "De Oude Jonker"?
In 1921 deed Frans Jonkers (1901-1964) zijn intrede in het bedrijf van zijn vader, een agentuur- en commissiehandel in verpakte levensmiddelen en dranken te Tilburg. Het werd Frans’ taak om per motorfiets klanten buiten Tilburg te bezoeken. Rijdend op zijn motorfiets begon Frans er steeds vaker over na te denken hoe het zou zijn om producten aan de man te brengen waarvoor meer dan alleen een nietig percentage van de verkoopprijs kon worden gebeurd.
In een poging zijn dagdromen in daden om te zetten, begon Frans in het schuurtje achter het ouderlijk huis in de Koestraat te experimenteren met het koken van jam. Niet gehinderd door enige vakbekwaamheid hoopte Frans met de allereenvoudigste apparatuur een eersteklas product te kunnen vervaardigen. Uiteraard was Frans’ poging gedoemd te mislukken. Het is meer dan eens voorgekomen dat alle bewoners van de Koestraat gratis werden voorzien van een drabbige substantie, die weliswaar niet onsmakelijk was maar die evenmin onmiddellijk aan jam deed denken. Gerardus van der Waals, een vriendelijke overbuurman van de familie Jonkers, besloot daarop Frans enige praktische wenken en adviezen te geven. Van der Waals, die apotheker in ruste was, zette Frans Jonkers ertoe aan om zijn krachten niet langer op het koken van jam te beproeven maar op het vervaardigen van vruchten- en kruidendistillaten. Frans Jonkers sloeg dit advies niet in de wind en besloot een gooi te doen naar het edele ambacht van distillateur.
Tien jaar nadat Frans Jonkers door Van der Waals was ingewijd in de beginselen van het destillatieproces, was Fa. Is. Jonkers & Zonen van een agentuur- en commissiehandel getransformeerd in een likeurstokerij en distilleerderij. Tot de producten die door Frans Jonkers werden vervaardigd behoorde een jenever onder de merknaam Oude Jonker. Op de flessen Oude Jonker prijkte een etiket met een mannetje in zeventiende eeuws kostuum. Door buitenstaanders werd dit mannetje met puntbaard aangeduid als het “oude jonkertje”. Alleen Frans Jonkers en enkele ingewijden wisten dat dit mannetje gemodelleerd was naar de inmiddels overleden Van der Waals, als stil eerbetoon aan een sympathieke apotheker die zich het geklungel van zijn buurjongen had aangetrokken.
Vermakelijk is dat de kinderen van Frans Jonkers uit het enorme respect waarmee hun vader altijd over Van der Waals sprak, meenden van doen te hebben met Johannes Diederik van der Waals (1837-1923), de Nederlandse Nobelprijswinnaar voor natuurkunde. Dat misverstand moge bij deze uit de wereld zijn geholpen. De grote natuurkundige heeft nooit in de Tilburgse Koestraat gewoond. Overigens vertoonden apotheker en natuurkundige wel enige uiterlijke gelijkenis, hetgeen mogelijk aan het misverstand heeft bijgedragen.
Terug naar alle artikelen